H Aλμπέρτα Τσοπανάκη Στο ΧΩΝΙ:
«Από το “εγώ” να πάµε στο “εµείς”»

«Εχουµε χρέος να συµβάλουµε σε ένα όραµα για µια καλύτερη κοινωνία», τονίζει Στο ΧΩΝΙ η συγγραφέας, σκηνοθέτης, ηθοποιός και ιδρυτής του «Θεάτρου Παραµυθίας»

Η συγγραφέας, σκηνοθέτης και ηθοποιός, Αλµπέρτα Τσοπανάκη, ίδρυσε το 1996 το «Θέατρο Παραµυθίας» στον Κεραµεικό, για να φιλοξενεί κυρίως νέες θεατρικές οµάδες, που πειραµατίζονται στο σύγχρονο, κλασικό και πειραµατικό θέατρο. Από εκεί έχουν περάσει πολλοί διάσηµοι, σήµερα, δηµιουργοί, σκηνοθέτες, συγγραφείς, ηθοποιοί, σκηνογράφοι, µουσικοί, που έχουν συµβάλει στο πολιτιστικό γίγνεσθαι της Ελλάδας. Φέτος, περισσότερες από 100 οµάδες συµµετείχαν στο Α’ Πανελλήνιο Φεστιβάλ Παραµυθιού 2016-2017, «Οταν οι νεράιδες κυβερνούσαν τον κόσµο» και έπεται συνέχεια. 

Η κυρία Τσοπανάκη µάς υποδέχθηκε στο φιλόξενο χώρο της, µιλώντας για την πραγµατική αποστολή του θεάτρου, που δεν είναι οδηγός αλλά συνοµιλητής, που δεν έχει απαντήσεις αλλά παρακολουθεί το µεταβαλλόµενο κόσµο…

Πόσο δύσκολο είναι να διδάξετε στα παιδιά τι σηµαίνει δίκιο, τι είναι άδικο, τι είναι καλό, τι κακό, και τι να αποφεύγουν;

Είναι δύσκολο να διδάξεις κάτι. Πόσο µάλλον στα παιδιά. Οπως λέει και το τραγούδι, «τι να διδάξεις στα παιδιά, έτσι κι αλλιώς τα ξέρουν όλα». Θα έλεγα ότι υπάρχει µια αµφίδροµη διαδικασία µάθησης. Οταν κανείς διδάσκει, ταυτόχρονα διδάσκεται. Μπορούµε να διδάξουµε το δίκιο, το καλό, αλλά κυρίως µπορούµε να το δείχνουµε µε τις πράξεις µας. Ολα αυτά όµως ανοίγουν µια τεράστια, πραγµατικά θεµελιακή συζήτηση, που αγγίζει και τη δοµή της εκπαίδευσης στη χώρα µας.

Στο πλαίσιο του φεστιβάλ, θα ανεβάσετε στις 27 Μαΐου τη µουσικοθεατρική παράσταση του έργου της Πηνελόπης Δέλτα, «Παραµύθι χωρίς όνοµα» (που τελεί υπό την αιγίδα της UNESCO Πειραιώς και Νήσων), και παρόλο που γράφτηκε πριν από έναν αιώνα, το 1911, έχει µεγάλες αναλογίες µε τη σηµερινή περίοδο. Θα είναι εύκολο να το κατανοήσουν τα παιδιά;

Η Πηνελόπη Δέλτα, επίκαιρη όσο ποτέ, ευαίσθητη και ευαισθητοποιηµένη στα κοινά και στην πολιτική και από τις µεγαλύτερες συγγραφείς για παιδιά, µας δίνει τη λύση στο τωρινό µας αδιέξοδο. Πιστεύω ότι είναι µια ιστορία που πολύ εύκολα θα γίνει κατανοητή, ακόµη και από πολύ µικρά παιδιά, γιατί εστιάζει στο µήνυµα του έργου, που είναι ότι η δουλειά και η ανάπτυξη µπορεί να µας βγάλει από όλα τα αδιέξοδα σε όλα τα επίπεδα. Αλλωστε, παρουσιάζεται µε µουσική και χορό, µε χιούµορ και αγγίζει σε βάθος -θεωρώ- την παιδική ψυχολογία.

Ως ηθοποιός και σκηνοθέτης, έχετε δείξει την προτίµησή σας στις νέες πειραµατικές οµάδες. Είναι γιατί φέρνουν το καινούριο, ή κάτι άλλο σας έλκει σε αυτές τις προσπάθειες;

Γενικά αγαπώ τους καλλιτέχνες. Με συγκινεί που νέοι άνθρωποι θέλουν να καταθέσουν τη δική τους µατιά στον κόσµο και γι’ αυτό ίδρυσα και το «Θέατρο Παραµυθίας», ως το πρώτο πρωτοποριακό και πειραµατικό θέατρο νέων στην Αθήνα. Εχοντας ως στόχο να στεγαστούν όλες αυτές οι ανησυχίες, οι προσδοκίες, ο πόνος, η χαρά και ο έρωτας προς τη δηµιουργία από νέους -όχι ηλικιακά, απαραίτητα- δηµιουργούς και οµάδες. Για την κίνηση, χωρίς την οποία δεν υπάρχει ζωή.

Είστε και συγγραφέας. Μάλιστα, το τελευταίο σας έργο, «Φράνσις», γνώρισε πολύ µεγάλη επιτυχία. Ηταν το θέµα του, που τράβηξε τον κόσµο, αφού η ηρωίδα καταγγέλλει το σύστηµα, θεωρώντας το υπεύθυνο για τα ανθρώπινα δεινά…

Ναι, η Φράνσις, παρότι τραγικά µειοψηφική, έχει το δίκιο µε το µέρος της… Πιστεύω ότι άγγιξε η Φράνσις, όχι τόσο σαν ένας αντίλογος απέναντι στο σύστηµα, αλλά σαν ευαισθησία απέναντι στην εκδήλωση ψυχικών φαινοµένων που προκύπτουν από την καταπίεση του συστήµατος, δεδοµένου ότι και τώρα, στην περίοδο που ζούµε, πολλοί άνθρωποι υποστηρίζουν την ψυχική τους υγεία µε κάποια φαρµακευτική αγωγή.

Εχετε παίξει µε επιτυχία όλους τους µεγάλους συγγραφείς, όπως Σαίξπηρ, Στρίντµπεργκ, Γουίλιαµς, Τσέχωφ, κ.ά. Τι όνειρα κάνετε για το θεατρικό σας µέλλον;

Κάνω πολλά όνειρα. Καταρχάς, να συµβάλω όπως µπορώ στη διέξοδο από την κρίση, διότι σε µια χώρα τόσο πιεσµένη οικονοµικά και κοινωνικά, δεν µπορεί κανείς να ονειρευτεί, χωρίς να συµπεριλάβει και το µέλλον της χώρας στο όνειρό του.

Πώς βιώνετε την κρίση;

Σαν ένα ταρακούνηµα προς όλους µας, όπου µας βρίσκει τον καθέναν, σαν µια υπενθύµιση, ότι οφείλουµε να εγκαταλείψουµε τον ατοµισµό και να προχωρήσουµε σε πιο συλλογικές δράσεις, αρχικά µόνο µε τη σκέψη. Από το «εγώ» να µετακινηθούµε στο «εµείς».

Πιστεύετε ότι το θέατρο, αυτές τις εποχές, θα βοηθήσει την κοινωνία να ξεφύγει από το λαϊκισµό;

Αν δεν το κάνει τώρα, δεν θα το κάνει ποτέ. Εχουµε αυτό το χρέος, αυτή την ευθύνη, να συµβάλουµε σε ένα όραµα που θα είναι µια καλύτερη κοινωνία, µια ικανή οικονοµία. Οφείλουµε στους εαυτούς µας και στα παιδιά µια υψηλότερη σκέψη. Αυτό νοµίζω ότι είναι και η ευθύνη της «σκηνής», της θεατρικής σκηνής, απέναντι στον κόσµο: η Παιδεία.
Ανεξάρτητα από την ηλικία και τις συνθήκες που µπορεί να βιώνει ένας άνθρωπος, ποτέ δεν είναι αργά για υψηλότερη σκέψη.


Πηγή : Το Χωνί

Φράνσις της Αλμπέρτα Τσοπανάκη

Σε συνέντευξή της η Αλμπέρτα Τσοπανάκη αναφέρει για το θεατρικό έργο της Φράνσις: «Το βιβλίο μου είναι βασισμένο στη ζωή της διάσημης αμερικανίδας ηθοποιού Φράνσις, σύμφωνα με όσα στοιχεία είχα για αυτή. Καταρχήν με γοήτευσε ως προσωπικότητα άναρχη, όχι αναρχική, χωρίς αρχές δηλαδή, η οποία έζησε εις βάρος μιας υποκριτικής κοινωνίας που είναι στημένη μόνο για να δημιουργεί ανθρώπους πειραματόζωα. Η Φράνσις είναι μηδενίστρια, άθεη και ασυμβίβαστη και βρίσκεται απέναντι σε ότι θεωρεί κοινωνικό κατεστημένο. Η ακραία και ιδιότυπη προσωπικότητα της λειτούργησαν ως πηγή έμπνευσης για μένα».

Πηγή : Theater Project 365

ΑΛΜΠΕΡΤΑ ΤΣΟΠΑΝΑΚΗ 

 «Η ΦΡΑΝΣΙΣ ΕΚΦΡΑΖΕΙ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ, ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΑΝΤΙΣΤΕΚΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΣΗ ΜΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΚΑΘΩΣΠΡΕΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΛΙΣΕ».

Η συγγραφέας και ηθοποιός ΑΛΜΠΕΡΤΑ ΤΣΟΠΑΝΑΚΗ μας μιλά για την θεατρική παράσταση Φράνσις.

Πηγή : Κάβα Τέχνης



Η δημιουργός του πρώτου πειραματικού και πρωτοποριακού θεάτρου στον Κεραμεικό, Αλμπέρτα Τσοπανάκη, μιλάει για το νέο της θεατρικό έργο και τη ζωή, που πρέπει να τη βλέπει κανείς με αισιοδοξία. 

https://www.lifo.gr/guide/cultureblogs/theaterblog/39442!

Πηγή: www.lifo.gr

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΛΜΠΕΡΤΑ ΤΣΟΠΑΝΑΚΗ


από τον Βασίλη Χάγιο

Συναντήσαμε την ταλαντούχα και αυτοδημιούργητη Αλμπέρτα Τσοπανάκη, η οποία έχει γράψει το θεατρικό έργο «Φράνσις» στο οποίο και πρωταγωνιστεί. Μας μίλησε για το θεατρικό δημιούργημά της, που παίζεται κάθε Σάββατο και Κυριακή στο θέατρο «Παραμυθίας», για την συνεργασία με την σκηνοθέτη της παράστασης Μαρίκα Θωμαδάκη, αλλά και για τα προσεχή σχέδιά της. 


Σας βρίσκουμε στο θέατρο «Παραμυθίας» στην παράσταση «Φράνσις», όπου είστε η συγγραφέας του έργου, αλλά και πρωταγωνιστείτε. Μιλήστε μας για τον ρόλο σας και για την συνεργασία σας με την σκηνοθέτη της παράστασης Μαρίκα Θωμαδάκη. 

H Φράνσις είναι μια πολυδιάστατη προσωπικότητα, από τη μία η εξουσία, απ’ την άλλη ο άνθρωπος που καλείται να υπερασπιστεί την αυτονομία της ύπαρξής του, ώστε ειλικρινά να υπηρετήσει τον εαυτό του. Το εξαιρετικό με την ηρωίδα είναι ότι δε συμβιβάζεται όπως όλοι μας ούτε καν για να επιβιώσει. Το να κατακτηθεί ένας τέτοιος ρόλος και να αποδοθεί το πολυεπίπεδο του κειμένου μου που ούτε εγώ δεν είχα συνειδητοποιήσει θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο χωρίς τη ματιά της κ. Θωμαδάκη, η οποία στο έργο πέραν από σκηνοθέτης είναι και σημειολόγος της τέχνης μας. 

Πόσο δύσκολο είναι να ερμηνεύετε ένα τέτοιο ρόλο, μιας γυναίκας με διπολική διαταραχή και αντισυμβατική;

Ηθοποιός σημαίνει φτιάχνω χαρακτήρες, άρα δημιουργείς υποστάσεις εκ του μηδενός πάνω στη σκηνή. Αυτό τώρα εξαρτάται από πολλούς παράγοντες: το ταλέντο και αυτό δυστυχώς ή ευτυχώς το θεωρώ φυσικό χάρισμα, μετά έχει να κάνει με την προσωπικότητα του κάθε ηθοποιού, ύστερα με την πνευματική και ψυχική καλλιέργεια, την ικανότητα του να παρατηρεί καταστάσεις και γεγονότα της καθημερινότητας. Η Φράνσις λοιπόν, για να φτάσω στο ερώτημά σας δεν είναι μία γυναίκα προβλέψιμη, ακροβατεί ανάμεσα σε έναν ψυχισμό γεμάτο με εξάρσεις και δυσαρμονίες. Ο ορισμός της διπολικής διαταραχής είναι η εναλλαγή μεταξύ της κατάστασης της μανίας με την κατάθλιψη, απ’ την άλλη καταγγέλλει ένα σύστημα, το οποίο θεωρεί στημένο πάνω σε βάσεις που εξυπηρετούν το ίδιο, προκειμένου να δημιουργεί ανθρώπινα κοπάδια χωρίς βούληση και ανεξάρτητη προσωπικότητα.

Εσείς έχετε περάσει από την φάση της κατάθλιψης; Τι συμβουλές θα δίνατε σ’ έναν άνθρωπο ο οποίος έχει κατάθλιψη;

Όχι, έχω περάσει από την κατάσταση της μελαγχολίας κατά διαστήματα, η οποία είναι μέρος της ανθρώπινης φύσης. Νομίζω αν κάποιος περάσει τα όρια της μελαγχολίας θα πρέπει όπως σε όλες τις άλλες ιατρικής φύσεως καταστάσεις να απευθυνθεί στον αντίστοιχο ειδικό για να τον βοηθήσει.

Τι γυναίκα είναι η Φράνσις; Τι την οδήγησε στο ψυχιατρείο; Πιστεύετε ότι παλεύει με τους δαίμονές της;

Τα πλάσματα που έχουν πολύ υψηλό δείκτη διανοητικής και συναισθηματικής νοημοσύνης, όταν μεγαλώνουν σε ακατάλληλα ή ανεκπαίδευτα περιβάλλοντα είναι γνωστό ότι παρουσιάζουν ιδιαίτερες συμπεριφορές. Όλοι μας έχουμε τέτοια παραδείγματα και αν όχι από το περιβάλλον μας από εξέχουσες προσωπικότητες των τεχνών, των γραμμάτων και των επιστημών.

Έχετε ασχοληθεί και με το stand up comedy. Είναι ένα διαφορετικό είδος θεάτρου. Τι σας προσφέρει το είδος αυτό;

Έχω κάνει αρκετές δουλειές στο συγκεκριμένο είδος και στο θέατρο και την τηλεόραση, καθώς με ιντριγκάρει η σουρεάλ εκδοχή της πραγματικότητας, όπου συχνά η αντιστροφή της αποκωδικοποιεί βαθύτατα κρυμμένες σκοτεινές και φωτεινές αλήθειες.

Πιστεύετε ότι το θέατρο είναι στις καλές του μέρες;

Το «Φράνσις» επί της ουσίας είναι μία βαθύτατη κοινωνικοπολιτική παρέμβαση. Δε νομίζετε ότι στην παρούσα κατάσταση κρίσης που βιώνουμε έχει λόγο ύπαρξης, οτιδήποτε έχει να αποκαλύψει και να προτείνει;

Ποια είναι τα θεατρικά σας όνειρα;

Επικοινωνώντας με την πραγματικότητα, ως καλλιτέχνης νιώθω ότι πρέπει να υπηρετώ τις ανάγκες της, μένοντας συνεπής στις δικές μου.

Πείτε μου ένα απόσπασμα από το κείμενο του έργου που σας εκφράζει.

«Φράνσις»: «Ο Θεός έχει πεθάνει. Πιστεύεις πως θα σε γλιτώσει ένας πεθαμένος Θεός; Μπόομπ! Μπόομπ! Πού είσαι Μπόομπ; Πού κρύφτηκες; Μην τρέχεις έτσι, θα με πετάξεις κάτω. Πιστεύεις στον Θεό; Πιστεύεις πως θα ζήσεις ξανά Μπομπ; Ξέρεις ν’ αναστήθηκε ποτέ κανένας όμοιός σου; Ο Θεός έχει πεθάνει. Δεν μπορεί να κάνει τίποτα πια. Δεν μπορεί ν’ αναστήσει κανέναν. Κοίτα, κοίτα εδώ ψηλά. Εδώ που σου βάζω το κόκαλο. Όχι, το κόκαλο, τον καταγάλανο ουρανό κοίταξε. Τον καταγάλανο ουρανό. Γιατί δεν μπορείς να κοιτάξεις πέρα από το κόκαλο; Πιστεύεις κι εσύ σ’ έναν πεθαμένο Θεό που θα σ’ αναστήσει; Θα μείνεις αθάνατος. Όμως ποτέ σου δε θα καταφέρεις να κοιτάξεις ψηλά στον καταγάλανο ουρανό, γιατί πάντα θα τον σκεπάζει ένα κόκαλο που θα στέκεται μπροστά σου».

Η παρουσίαση του βιβλίου σας έγινε στο μουσείο Μπενάκη, ποια είναι η αίσθησή σας από τη συνεργασία σας;

Σε μια χώρα που οι πολιτειακοί παράγοντες δείχνουν να έχουν θεωρήσει σχεδόν αυτονόητο ότι λόγω κρίσης ο πολιτισμός περισσεύει, το Μουσείο «Μπενάκη» ως θεσμικός πυλώνας, αθόρυβα και επί της ουσίας υπηρετεί και εντέλει αντιπροσωπεύει αυτό που είναι ο αληθινός πλούτος και παραγωγική μηχανή τούτου του τόπου. Εκπροσωπεί επάξια και με συνέπεια την αληθινή ταυτότητα και κληρονομιά ενός λαού που κατά παράδοση φώτιζε όλους τους υπόλοιπους. Με λίγα λόγια, είναι από τους λίγους εναπομείναντες παράγοντες στον τόπο μας για την προσφορά του οποίου, οφείλουμε να είμαστε περήφανοι! Και πόσο το έχουμε ανάγκη αυτό.


Επιμέλεια συνέντευξης: Κωνσταντίνος Πλατής


Βρεθήκαμε στο θέατρο Παραμυθίας και μιλήσαμε με την συγγραφέα και ηθοποιό της παράστασης "Φράνσις", Αλμπέρτα Τσοπανάκη, για το έργο και την ιδιόρυθμή αυτή προσωπικότητα που υποδύεται και την ενέπνευσε να μεταφέρει τη ζωή της στη σκηνή.

Πως εμπνευστήκατε την ηρωίδα του έργου;

To θεατρικό μου έργο είναι βασισμένο στη ζωή της διάσημης αμερικανίδας ηθοποιού Φράνσις, σύμφωνα με όσα στοιχεία είχα για αυτή. Καταρχήν με γοήτευσε ως προσωπικότητα άναρχη, όχι αναρχική, χωρίς αρχές δηλαδή, η οποία έζησε εις βάρος μιας υποκριτικής κοινωνίας που είναι στημένη μόνο για να δημιουργεί ανθρώπους πειραματόζωα.

Η Φράνσις είναι μηδενίστρια, άθεη και ασυμβίβαστη και βρίσκεται απέναντι σε ότι θεωρεί κοινωνικό κατεστημένο. Η ακραία και ιδιότυπη προσωπικότητα της λειτούργησαν ως πηγή έμπνευσης για μένα. Η Φράνσις νοσηλεύτηκε σε ψυχιατρεία με την προτροπή και τις ευλογίες της μητέρας της. Εκεί μέσα έπεσε θύμα βιασμού και κακοποίησης με ακραία κατάληξη να υποστεί λοβοτομή. Ως καλλιτέχνης αντιστάθηκε στο πρότυπο του star system της εποχής, στο μοντέλο της ξανθιάς και ατσαλάκωτης κούκλας , ενώ διατηρούσε και δεσμό με ένα άντρα που ήταν παντρεμένος και αντιεξουσιαστής. Το έργο δεν είναι παρά μια καταγγελία σε όσα μας επιβάλει με ωμή βία ένας μηχανισμός διαστροφής που επιδιώκει τη χειραγώγηση της κοινωνίας κατά το δοκούν.

Στις μέρες μας βιώνουμε την ολοκληρωτική κοινωνική καθοδήγηση από δύο έως τρεις παγκόσμιες υπερδυνάμεις με απώτερο σκοπό μόνο το οικονομικό τους όφελος, αφήνοντας τον περιβάλλοντα χώρο απροστάτευτο από πολέμους και ασιτία. Παρατηρούμε καθημερινά την κακοποίηση του πλανήτη, μια φρίκη για το μέλλον και μια συνεχή αβεβαιότητα στις ανθρώπινες μάζες. Η Φράνσις λοιπόν είναι η ηρωίδα που αντιστέκεται σε όλα αυτά και συγχρόνως συνειδητοποιεί τι συμβαίνει ενώ το σύστημα τη θεωρεί ως μια απαράδεκτη ασθενή και επικίνδυνη και την θεραπεύει κάνοντας της λοβοτομή.

Πως ήταν η συνεργασία σας με τη σκηνοθέτιδα και καθηγήτρια πανεπιστημίου Μαρίκα Θωμαδάκη;

Η Μαρίκα Θωμαδάκη προσέγγισε το κείμενο, καταρχήν ως σημειολόγος του θεάτρου και μετά ως σκηνοθέτης, επισημαίνοντας τον ψυχισμό και τη διαφορετικότητα της ηρωίδας, την ακραία και βίαιη συμπεριφορά της και ταυτόχρονα την εύθραυστη και ποιητική Φράνσις. Είναι ουσιαστικά μια καθοδηγήτρια του ηθοποιού, που με τη ζεστασιά και την αγάπη που περιβάλλει γενικότερα τους ανθρώπους, καταφέρνει να τους «ξεκουμπώσει» και σιγά-σιγά να οδηγήσει τον ηθοποιό στο «ταξίδι» του.

Είστε εκτός από ηθοποιός και θεατρικός συγγραφέας. Πως βλέπετε τις σύγχρονες τάσεις του νεοελληνικού έργου;

Για μένα, δεν υπάρχουν σύγχρονες τάσεις. Τι είναι αυτό; Μόδα; Αν έχεις να πεις κάτι, το λες…

Είστε εκτός από ηθοποιός και θεατρικός συγγραφέας. Πως βλέπετε τις σύγχρονες τάσεις του νεοελληνικού έργου;

Λατρεύω τις νέες ομάδες. Το έχω δηλώσει κατ’ επανάληψη και γουστάρω πολύ κάθε πειραματική προσπάθεια και κάθε φρέσκια ιδέα. Όσο για την οικονομική κρίση, την βιώνω όπως όλοι μας και αντιστέκομαι όπως ο περισσότερος κόσμος.

Για δεύτερη χρονιά φέτος διοργανώνετε φεστιβάλ στο θέατρο Παραμυθίας. Μιλήστε μας για αυτό.

Το φετινό φεστιβάλ που οργανώνεται από το θέατρο «Παραμυθίας» λέγεται «Πρωτοπορείν», φιλοξενεί νέες θεατρικές ομάδες για δύο παραστάσεις η καθεμία σε έργα σύγχρονα ή κλασικά με τη φρεσκάδα και τη ματιά νέων ανθρώπων. Δεν ζητάω κριτήρια, προδιαγραφές και βιογραφικά. Οδηγούμαι πάντα από το ένστικτό μου. Και το ένστικτό μου μου λέει τόσα χρόνια ότι όλοι επιβάλλεται να έχουν το δικαίωμα της έκθεσης. Άλλωστε η Τέχνη δεν καθορίζεται, δεν κατατάσσεται και η αισθητική της συμβαδίζει πάντα με το κριτήριο του κάθε εγκεφάλου χωριστά. Το φεστιβάλ θα ξεκινήσει αρχές Απριλίου 2016 και όσοι πιστοί…προσέλθετε!!!